Makale

Çok Partili Dönemin Mesajı!

Türkiye neredeyse her on yılda sekteye uğrasa da parlamenter demokrasisiyle bölgesinin en önemli ülkesidir.  Demokrasinin en önemli aracı ise seçimlerdir. Genel olarak seçim sonuçları halkın taleplerini,  duyarlılıklarını ortaya koymaktadır. Cumhuriyetin kuruluşundan beri 36, çok partili hayata geçtiği 1946 yılından itibaren ise 30 hükümet kurulmuştur.

Türkiye neredeyse her on yılda sekteye uğrasa da parlamenter demokrasisiyle bölgesinin en önemli ülkesidir.  Demokrasinin en önemli aracı ise seçimlerdir. Genel olarak seçim sonuçları halkın taleplerini,  duyarlılıklarını ortaya koymaktadır. Cumhuriyetin kuruluşundan beri 36, çok partili hayata geçtiği 1946 yılından itibaren ise 30 hükümet kurulmuştur. İktidar olma süresi ülkedeki yönetim istikrarı konusunda bazı önemli veriler sunmaktadır. Genel seçimler 5 yılda bir yapılırken, 2007 yılında 4 yıla indirilmişti. Bununla ilgili olarak çok partili dönemde ortalama hükümet olma süresi 2,3 yıl olarak gerçekleşmiştir. Öyleki 5 yıldan daha fazla iktidarda kalınan sadece 4 dönem bulunmaktadır. Bu 4 dört dönemde iktidar olunan süre; kalan 26 iktidar döneminin toplam süresine eşittir. Çok partili hayata geçildikten sonraki 26 hükümetin iktidar olma süresi ortalama 1,3 yıldır. Kalan 4 dönemin ortama iktidarlık süresi ise 8,5 yıl olup, bunlar 10 yıl iktidarda kalan Adnan Menderes, 6 yıl ile Süleyman Demirel ve yine 6 yıl ile Turgut Özal gelmektedir. En uzun süreli iktidar dönemi ise Recep Tayyip Erdoğan dönemidir. Bu durum 5 yıl için iktidara gelen hükümetlerin neredeyse  dörtte biri( ¼) kadar bir sürede iktidarı bırakmış yada bırakmak durumunda kalmıştır. Grafik 1’de verildiği gibi neredeyse bazı dönemlerde bir yılda iki hükümet kurulumu bile söz konusu olmuş, önemli ölçüde (%87) hükümetlerin yaşam süresi kısa olmuştur. Buradan hareketle, yapılan genel seçimlere ait uzun yıl verileri değerlendirildiğinde toplumun tercihleri sandığa yansımakta ve bir bakıma insanımızın nasıl bir Türkiye istediğine yönelik önemli veriler elde edilebilmektedir.
Grafik 2’de ise çok partili hayata geçişten bugüne kadar geçen 68 yıllık süreç 4 çeyreğe bölünerek, her bir çeyrekte kurulan hükümet sayısı incelenmiştir. Buna göre 1946-1962 arasında 6 hükümet, 1963-1980 arasında13 hükümet, 1981-1997 arasında 8 ve 1998-2015 arasında ise 3 hükümet işbaşına gelmiştir. 1980 yılına kadar geçen süredeki hükümet kalma süresi 1,9 yıl iken, 1981 ve sonrası dönem ortalaması 80 öncesine gore yüzde elli daha fazladır (2,9 yıl).
Görüldüğü gibi çok partili dönemi kapsayan siyasi tarihimizde  iktidarda kalma süresi ilk dönemlerde oldukça düşüktür. Özellikle ilk 3 çeyrek dönem birlikte ele alındığında; iktidarda kalma süresi 1,6 yıl gibi bir değerde gerçekleşmiştir. Son çeyrekte ise bu değer 5,3 yıl olup, neredeyse ilk üç çeyreğin ortalamasından 4 kat kadar fazladır.
Bu veriler ışığında kısa sureli iktidar dönemleri ve koalisyon hükümetlerinin toplum nezdinde prestij kaybetmiş olduğu ve bu nedenle 2. Çeyrekten itibaren daha uzun surely iktidarlara şans verdiği görülmüştür. Bu durum toplumda; uzun süreli iktidarların ülkeye istikrar getirdiği yönünde bir kanının hakim olmaya başladığını göstermek bakımından da önemlidir. Dolayısıyla ve özellikle tek parti iktidarının toplum nezdinde olumlu izlenim bırakmasının temelinde, uzun sure görevde kalan iktidarların bir şekilde ülkeye getirdiği istikrar ve gelişmeyle anlamlı hale dönüşmektedir.
Bu veriler ışığında istikrarın ülke ve halk nezdindeki anlamı üzerinde çıkarımlarda bulunulabilir. Buna gore istikrar ülkenin ilerlemesine sağlanan kazançları ve yararları göstermesi kadar, aynı zamanda halkın taleplerini karşılayan gerekçeleri görmek bakımından da önemlidir.
Sonuçta; çok partili dönemdeki deneyimler insanımızın kendi içinde kısır çekişmeler ve kaos içinde yaşayan istikrarsız ve kısa süreli hükümetler görmek istemiyor ve kaybedilen zamanın değerinin farkında olarak; Türkiye’nin  gündeminin toplumsal refah, ekonomik kalkınma, toplumsal barış ve demokrasi olmasını, ülkesinin bölgesinde ve dünyada iddialı ve güçlü  bir ülke olmasını istiyor, ekonomik ve siyasi olarak güçlü bir devlete sahip  olmayı özlüyor,  talep ediyor…
 

Leave your vote

Daha Fazla Göster

Yorumun nedir ?

İlgili Makaleler

Giriş Yap

Şifreni mi Unuttun ?

Henüz bir hesabınız yok mu ? Kayıt Ol

Şifreni mi Unuttun ?

Enter your account data and we will send you a link to reset your password.

Your password reset link appears to be invalid or expired.

Giriş Yap

Privacy Policy

Hoş Geldin GGG MEDYA

X
Hoş Geldin GGG MEDYA
GGG Medya'ya Hoş Geldiniz.
WooChatIcon 0